Skip to main content
Τρεις μετρητές σακχάρου αίματος OneTouch

Ποιες είναι οι επιπλοκές του διαβήτη;

Ποιες είναι οι επιπλοκές του διαβήτη;2

Ο διαβήτης μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές που επηρεάζουν πολλά μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου, των ματιών, της καρδιάς, των νεφρών και των νεύρων. Οι επιπλοκές του διαβήτη μπορεί να είναι μακροπρόθεσμες (χρόνιες) ή βραχυπρόθεσμες. (οξείες)

Οι μακροπρόθεσμες επιπλοκές συμβαίνουν όταν η διαχείριση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα δεν είναι καλή και το σάκχαρο παραμένει σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η διατήρηση των επιπέδων του σακχάρου του αίματος όσο το δυνατόν πιο κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα, σε συνδυασμό με τη συχνή πραγματοποίηση ιατρικών ελέγχων (τσεκ-απ) και εξετάσεων αίματος μπορούν να βοηθήσουν στην καθυστέρηση ή την πρόληψη των μακροπρόθεσμων επιπλοκών του διαβήτη. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα εξής:

Οφθαλμική νόσος

Πολλά άτομα με διαβήτη εμφανίζουν σε κάποιο βαθμό οφθαλμική νόσο (αμφιβληστροειδοπάθεια), η οποία προκαλείται από βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία που αιματώνουν τον αμφιβληστροειδή, λόγω των υψηλών επιπέδων σακχάρου στο αίμα για κάποιο χρονικό διάστημα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην όραση ή τύφλωση. Η διαβητική οφθαλμοπάθεια μπορεί να προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό προτού επηρεάσει την όραση, οπότε είναι σημαντικό τα άτομα με διαβήτη να ελέγχουν τακτικά τα μάτια τους. Εάν διαπιστωθεί εγκαίρως, η θεραπεία μπορεί να προλάβει την τύφλωση.

Στοματική υγεία

Τα άτομα με διαβήτη διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης φλεγμονών στα ούλα (περιοδοντίτιδα) σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς διαβήτη. Η περιοδοντίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε τερηδόνα και απώλεια δοντιών, καθώς και σε άλλες επιπλοκές, όπως η καρδιακή νόσος. Ο κακός έλεγχος των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονές και προβλήματα στο στόμα. Η καλή στοματική υγιεινή μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση του συνολικού ελέγχου των επιπέδων του σακχάρου, στην πρόληψη της τερηδόνας και της απώλειας δοντιών, καθώς και άλλων επιπλοκών του διαβήτη.

Καρδιαγγειακή νόσος

Η καρδιαγγειακή νόσος είναι σημαντική αιτία θανάτου και αναπηρίας στα άτομα με διαβήτη. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα εξής: στηθάγχη (πόνος ή δυσφορία στον θώρακα), καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αρτηριοπάθεια (μειωμένη ροή αίματος προς τα άκρα) και συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια (αδυναμία της καρδιάς, η οποία οδηγεί σε συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες και άλλους ιστούς του σώματος). Ορισμένοι από τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη και η υψηλή γλυκόζη αίματος (όλα συχνά στον διαβήτη).

Νεφρική νόσος

Ο διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες της χρόνιας νεφρικής νόσου. Αυτή προκαλείται από βλάβη στα μικρά αιμοφόρα αγγεία των νεφρών (γνωστή ως νεφροπάθεια) και οδηγεί σε μη καλή λειτουργία των νεφρών ή σε ολική νεφρική ανεπάρκεια. Ο έλεγχος των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα και της πίεσης αίματος ελαττώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβητικής νεφροπάθειας.

Επιπλοκές κύησης

Οι γυναίκες με οποιαδήποτε μορφή διαβήτη διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης πολλών προβλημάτων κατά τη διάρκεια της κύησης: τα υψηλά επίπεδα του σακχάρου μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εμβρύου και να θέσουν τόσο τη μητέρα όσο και το μωρό σε κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών κατά τη διάρκεια του τοκετού. Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα κατά τη διάρκεια της κύησης μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές στο έμβρυο, οι οποίες μπορούν με τη σειρά τους να προκαλέσουν πρόσληψη βάρους και αύξηση του συνήθους μεγέθους του εμβρύου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμού στο παιδί και τη μητέρα κατά τη διάρκεια του τοκετού. Μπορεί, επίσης, να οδηγήσει σε χαμηλά επίπεδα σακχάρου αίματος (υπογλυκαιμία) στο μωρό μετά από τη γέννηση. Τα παιδιά που εκτίθενται σε υψηλά επίπεδα σακχάρου αίματος μέσα στη μήτρα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 αργότερα στη ζωή τους. Η προσεκτική παρακολούθηση του σακχάρου στο αίμα κατά τη διάρκεια της κύησης είναι πολύ σημαντική. Στις γυναίκες με ύπαρξη διαβήτη πριν από την κύηση, η παρακολούθηση και ο καλός έλεγχος των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα πρέπει να ξεκινούν πριν από την εγκυμοσύνη.

Νευρική βλάβη

Η νευρική βλάβη (νευροπάθεια) είναι αποτέλεσμα των παρατεταμένα υψηλών επιπέδων του σακχάρου στο αίμα και μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη σε οποιοδήποτε νεύρο του σώματος. Η συχνότερη μορφή είναι η περιφερική νευροπάθεια, η οποία προσβάλλει κυρίως τα αισθητήρια νεύρα των ποδιών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πόνο, αίσθημα μυρμηγκιάσματος και απώλεια της αισθητικότητας. Εξαιτίας της νευροπάθειας, μπορεί να μη γίνουν αντιληπτοί τραυματισμοί, οδηγώντας σε έλκη, σοβαρές λοιμώξεις και ακρωτηριασμό. Η νευρική βλάβη μπορεί να οδηγήσει, επίσης, σε στυτική δυσλειτουργία (σεξουαλική δυσλειτουργία στους άνδρες), καθώς και σε προβλήματα στην πέψη, την ούρηση και πολλές άλλες λειτουργίες.

Διαβητικό πόδι

Πέραν της νευρικής βλάβης, τα άτομα με διαβήτη μπορεί να εμφανίσουν προβλήματα κακής κυκλοφορίας στα πόδια, λόγω της βλάβης στα αιμοφόρα αγγεία. Τα προβλήματα αυτά αυξάνουν τον κίνδυνο ελκών, λοίμωξης και ακρωτηριασμού. Τα άτομα με διαβήτη αντιμετωπίζουν κίνδυνο ακρωτηριασμού, ο οποίος μπορεί να είναι έως και 20 φορές μεγαλύτερος σε σχέση με τα άτομα χωρίς διαβήτη. Ωστόσο, με καλή διαχείριση των επιπέδου του σακχάρου στο αίμα, είναι δυνατό να αποφευχθεί μεγάλο ποσοστό ακρωτηριασμών. Εξαιτίας αυτών των κινδύνων, είναι σημαντικό τα άτομα με διαβήτη να εξετάζουν τακτικά τα πόδια τους, ώστε να εντοπίσουν τα προβλήματα εγκαίρως.

Οι βραχυπρόθεσμες ή οξείες επιπλοκές μπορεί να σχετίζονται με χαμηλά ή υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Περιλαμβάνουν την υπογλυκαιμία και τις σχετικές κρίσεις, όπως οι επιληπτικές κρίσεις, καθώς και τις κρίσεις που σχετίζονται με την υπεργλυκαιμία, όπως η διαβητική κετοξέωση (DKA) και η υπερωσμωτική υπεργλυκαιμική κατάσταση (ΥΥΚ). Συχνά εμφανίζονται αιφνιδίως και μπορεί να είναι επικίνδυνες. Ευτυχώς, μπορούν να προληφθούν ή να αντιμετωπιστούν γρήγορα εάν εσείς και τα αγαπημένα σας πρόσωπα γνωρίζετε τι να κάνετε και πώς να το κάνετε.

Υπογλυκαιμία: χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα3

Υπογλυκαιμία σημαίνει χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας. Όταν το σώμα σας δεν έχει αρκετή γλυκόζη για να χρησιμοποιήσει για ενέργεια, συνήθως όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας είναι 70 mg/dL (3,9 mmol/L) ή χαμηλότερα, έχετε υπογλυκαιμία.

Στις ενδείξεις και τα συμπτώματα των χαμηλών επιπέδων σακχάρου περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Αιφνίδια, υπερβολική πείνα
  • Πονοκέφαλος
  • Ρίγος/τρέμουλο
  • Αδυναμία/κόπωση
  • Κρύος ιδρώτας
  • Ταχυπαλμία
  • Άγχος/νευρικότητα
  • Ευερεθιστότητα

Τι να κάνετε εάν έχετε χαμηλό σάκχαρο αίματος:

  • Ελέγξτε το σάκχαρο στο αίμα σας, ώστε να επιβεβαιώσετε ότι είναι από 70 mg/dL και κάτω.
  • Εφαρμόστε τον κανόνα 15/15^:
    • Καταναλώστε 15 γραμμάρια υδατανθράκων ταχείας δράσης που περιέχουν γλυκόζη, για παράδειγμα: ένα μικρό ποτήρι χυμό φρούτων, 3-4 κουταλάκια του γλυκού (1 κουταλιά της σούπας) ζάχαρης σε νερό, γέλη γλυκόζης ή ταμπλέτες γλυκόζης (για την ποσότητα των 15 γραμμαρίων, βλ. ετικέτα)
    • Περιμένετε 15 λεπτά και ελέγξτε ξανά το σάκχαρο στο αίμα σας.
    • Εάν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας εξακολουθούν να είναι χαμηλά, ακολουθήστε την ίδια διαδικασία:
      • Εναλλάσσετε 15 γραμμάρια γλυκόζης με διάστημα αναμονής 15 λεπτών και μετράτε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας, ώσπου να φτάσουν στον επιθυμητό στόχο.
  • Φροντίστε να φάτε το επόμενο γεύμα σας ή ένα σνακ, ώστε να αποτρέψετε κι άλλη αντίδραση χαμηλών επιπέδων σακχάρου.
  • Εάν τα συμπτώματα επιμείνουν, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.

Εάν η υπογλυκαιμία δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί σε μεταβολές στην ψυχική κατάσταση, προκαλώντας υπερβολική σύγχυση, απώλεια συνείδησης και, σε μερικές περιπτώσεις, επιληπτικές κρίσεις. Καλό είναι να γνωρίζετε τα συμπτώματα που εμφανίζετε σε περίπτωση υπογλυκαιμίας και να είστε πάντα έτοιμος να τα αντιμετωπίσετε γρήγορα, ιδιαίτερα εάν παίρνετε ινσουλίνη. Καλό είναι τα αγαπημένα πρόσωπα και οι φίλοι σας να γνωρίζουν τις ενδείξεις των χαμηλών επιπέδων σακχάρου στο αίμα και πώς μπορούν να σας βοηθήσουν να τα αντιμετωπίσετε σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης, εάν δεν είστε σε θέση να τα αντιμετωπίσετε μόνος σας. Ο επαγγελματίας υγείας που σας παρακολουθεί μπορεί να εκπαιδεύσει την οικογένεια και τους φίλους σας σχετικά με τις επείγουσες καταστάσεις που σχετίζονται με τον διαβήτη και τον τρόπο προετοιμασίας για αυτές.

Υπεργλυκαιμία: υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα2

Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορεί να συμβούν όταν η τροφή, η σωματική δραστηριότητα και η φαρμακευτική αγωγή σας δεν είναι ισορροπημένες: υπερβολική ποσότητα τροφής, ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα και ανεπαρκής λήψη φαρμάκου. Επίσης, ενδέχεται να εμφανιστούν όταν δεν νιώθετε καλά ή είστε αγχωμένος. Εάν έχετε υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, μπορεί να είστε περισσότερο επιρρεπής σε λοιμώξεις. Επιπλέον, η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα.

Ενδείξεις υπεργλυκαιμίας

Η υπεργλυκαιμία (υψηλό σάκχαρο στο αίμα) αποτελεί βασική ένδειξη διαβήτη και, κατά συνέπεια, τα συμπτώματα είναι ίδια με αυτά του διαβήτη. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Συχνή ούρηση
  • Υπερβολική δίψα και/ή πείνα
  • Ξηροστομία
  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους
  • Θαμπή όραση
  • Έλλειψη ενέργειας και υπερβολική κόπωση

Τι να κάνετε εάν έχετε υψηλά επίπεδα σακχάρου:

  • Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να δείτε εάν πρέπει να γίνει αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή σας.
  • Ελέγχετε τακτικά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σας.
  • Πίνετε περισσότερο νερό για να διευκολύνετε την απομάκρυνση της υπερβολικής ποσότητας σακχάρου από το αίμα σας, μέσω των ούρων.
  • Κάνετε μέτριας έντασης άσκηση.
  • Μειώστε τις μερίδες φαγητού στα επόμενα γεύματα.

Η διαβητική κετοξέωση4 (DKA) προκαλείται όταν συσσωρεύονται στο αίμα σας υψηλά επίπεδα κετονών. Οι κετόνες είναι χημικές ουσίες που παράγονται όταν υπάρχει έλλειψη ινσουλίνης στον οργανισμό και ο οργανισμός αρχίζει να διασπά το λίπος για να το χρησιμοποιήσει ως ενέργεια. Αυτό συμβαίνει επειδή ο οργανισμός δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει τη γλυκόζη όταν υπάρχει μικρή ή ανύπαρκτη ποσότητα ινσουλίνης και αναγκάζεται να κάψει λίπος. Τα υψηλά επίπεδα κετονών στο αίμα δρουν ως δηλητήριο.

Οι ενδείξεις και τα συμπτώματα αυτής της κατάστασης περιλαμβάνουν δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή ή λαχάνιασμα με φρουτώδη οσμή στην αναπνοή, ναυτία, έμετο, κετόνες στα ούρα ή το αίμα και υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Η διαβητική κετοξέωση είναι μια επείγουσα κατάσταση που χρήζει άμεσης προσοχής. Συνήθως, απαιτείται αντιμετώπιση στο νοσοκομείο. Εάν υποπτεύεστε ότι έχετε διαβητική κετοξέωση, καλέστε το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας ή μεταβείτε στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

Μπορείτε να αποτρέψετε αυτήν την κατάσταση πραγματοποιώντας μια απλή εξέταση ούρων που διατίθεται στα φαρμακεία για τον έλεγχο των κετονών. Μην ασκείστε εάν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σας είναι άνω των 240 mg/dL και υπάρχουν κετόνες στα ούρα σας. Ζητήστε από τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί περισσότερες οδηγίες για τη μέτρηση του σακχάρου και των κετονών στο αίμα, όταν ανιχνεύονται κετόνες στα ούρα σας.

Η υπερωσμωτική υπεργλυκαιμική κατάσταση (ΥΥΚ)3 είναι μια επείγουσα κατάσταση που παρατηρείται συνήθως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με πολύ υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Συνήθως, το πρόβλημα προκαλείται από μια υποκείμενη νόσο, όπως πνευμονία, ουρολοίμωξη ή άλλη λοίμωξη, ή λόγω της μη τήρησης του πλάνου αντιμετώπισης του διαβήτη.

Η ΥΥΚ προκαλεί σοβαρή αφυδάτωση και, εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε επιληπτικές κρίσεις, κώμα, ακόμη και θάνατο. Άλλες ενδείξεις και συμπτώματα μπορεί να είναι η αυξημένη ούρηση, η υπερβολική δίψα, ο πυρετός και μεταβολές της όρασης.

Η ΥΥΚ είναι μια επείγουσα κατάσταση που χρήζει άμεσης προσοχής. Θα πρέπει να καλέσετε το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας ή να μεταβείτε στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

Για την πρόληψη αυτής της κατάστασης, ελέγχετε τακτικά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σας και συχνότερα εάν είστε άρρωστος. Μιλήστε με τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί σχετικά με τον χρόνο και τη συχνότητα εξέτασης κατά τη διάρκεια ασθένειας.

Πώς μπορείτε να αποτρέψετε τις επιπλοκές του διαβήτη;2

Όταν ο διαβήτης δεν είναι καλά ρυθμισμένος, μπορεί να οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμες (οξείες) και μακροπρόθεσμες (χρόνιες) επιπλοκές.

Ένα πλάνο αντιμετώπισης για καλά ρυθμισμένο διαβήτη μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη των προβλημάτων υγείας που έχουν σχέση με τον διαβήτη. Στο πλάνο αυτό μπορεί να περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Έλεγχος των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα
  • Καλός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων της χοληστερόλης
  • Πραγματοποίηση τακτικών εργαστηριακών, οφθαλμολογικών, ποδολογικών και άλλων εξετάσεων, για τον έγκαιρο εντοπισμό και αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων
  • Εκπαίδευση για τον καλύτερο δυνατό τρόπο αντιμετώπισης του διαβήτη σας –
    • Πραγματοποίηση υγιεινών διατροφικών επιλογών
    • Διατήρηση σωματικής δραστηριότητας
    • Λήψη φαρμακευτικής αγωγής, σύμφωνα με τη συνταγογράφηση του γιατρού σας
    • Τακτικές μετρήσεις του σακχάρου στο αίμα σας
    • Ενημέρωση σχετικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση των επειγουσών καταστάσεων που σχετίζονται με τον διαβήτη.

 

2 IDF Diabetes Atlas (8th Ed.) (2017). International Diabetes Federation: Brussels, Belgium. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 5 Μαΐου 2018 στο http://diabetesatlas.org/IDF_Diabetes_Atlas_8e_interactive_EN/

3 American Diabetes Association. (ADA) Standards of Medical Care in Diabetes–2018. Diabetes Care 2018; 41, Suppl. 1. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 6 Μαΐου 2018 στο http://care.diabetesjournals.org/content/diacare/suppl/2017/12/08/41.Supplement_1.DC1/DC_41_S1_Combined.pdf

4 American Diabetes Association. (ADA) – DKA and Ketones. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 7 Μαΐου 2018 στο http://www.diabetes.org/living‐with‐diabetes/complications/ketoacidosis‐dka.html

^ MedlinePlus. 15/15 Rule. National Institute of Health (NIH)/U.S. Library of Medicine. Bethesda, MD. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 23 Μαΐου 2018 στο https://medlineplus.gov/ency/imagepages/19815.htm

GR/LFS/0918/SJ05